تبلیغات
هنر معاصر - گفت‌وگو با علیرضا سمیع آذر - در كریستی چه گذشت 13 آبان 86

گفت‌وگو با علیرضا سمیع آذر - در كریستی چه گذشت 13 آبان 86

نویسنده :solmaz nilineshan
تاریخ:یکشنبه 29 شهریور 1388-ساعت 22 و 39 دقیقه و 42 ثانیه

Image Hosting by imagefra.me

علیرضا سمیع آذر از زمان استعفا از ریاست موزه هنرهای معاصر تهران در سال 1384 همچنان به فعالیت هنری مشغول است و  دست از  هنر بر نداشته .  او که هم اکنون در کار تدریس در دانشگاه است  ،به عنوان کارشناس هنری با موسسه کریستی همكاری دارد و مشاور این خانه حراج در خاورمیانه محسوب می شود.   وی  متولد 1340 در  تهران  ، دارای لیسانس    معماری از دانشكده هنرهای زیبای دانشگاه تهران  و دكترای همین رشته از دانشگاه مركزی انگلستان است  .سمیع آذر در زمان تصدی خود  بر  موزه هنرهای معاصر تهران و مرکز هنرهای تجسمی ، تلاش های بسیاری برای رونق بخشیدن به بازار هنر ایران در خارج از کشور انجام داد که ماحصل آن تلاش ها اینک در سومین حراج کریستی در دبی به بار نشسته است. در این حراج که چهارشنبه نهم آبان ماه در هتل جمیرای دبی برپا شد ، آثار هنرمندان ایران رکورد سال های گذشته را شکستند و استقبال خوب مجموعه داران دنیا را به همراه داشتند   . به بهانه این حراج گفت و گویی با سمیع آذر انجام داده ایم . او هفته گذشته  برای شركت در این حراج به دبی  سفر كرده بود.

***

حراج امسال کریستی در دبی   تفاوت بارزی  با حراج قبلی داشت؟آیا با این نظر موافقید كه هنرمندان ایران رنسانسی تمام عیار از خود  به جا گذاشتند ؟
همین طور است كه شما می گویید .ما امسال شاهد افزایش ناگهانی و غیر منتظره  قیمت اثار ایرانی در این حراج بودیم. اثری از فرهاد مشیری كه بین 60 تا 80 هزار دلار قیمت گذاری شده بود ،‌600 هزار دلار به فروش رفت .همچنین اثر دیگری از  حسین زنده رودی   که بین 140 تا 180 هزار دلار قیمت گذاری شده بود، 480 هزار دلار چكش خورد .این اثر یکی از آثار شاخص جنبش سقاخانه در ایران است. جنبش سقاخانه در حقیقت تنها جنبش شناخته شده در هنرمدرن ایران به شمار می رود. از سوی دیگر   تابلوی نقاشی خط صداقت جباری اهمیت خاصی داشت و می توانم به او  عنوان « پدیده » حراج امسال را بدهم .  پرویز تناولی هم امسان گران ترین مجسمه ساز منطقه بود که اثری از او با عنوان "شاعر ایستاده"  337 هزار دلار فروش رفت .آثار شیرین نشاط  با استقبال  خوبی   همراه بود و  پنج اثر از مسعود عربشاهی هم به طور استثنایی عرضه شد . همچنین تابلوی کوچکی از زنده یاد مارکو گریگوریان که مربوط به 35 سال پیش بود به قیمت خوبی چكش خورد . آیدین آغداشلو با "خاطرات انهدام" خود خوش درخشید و همین طور می توانم از عرضه آثاری از فرامرز پیلارام و عباس کیارستمی اشاره کنم که حراج امسال اهمیت خاص خود را داشتند.  حضور استثنایی  مجموعه‌داران ایرانی در  این حراج قابل توجه بود. در نخستین حراجی حدس  زده می‌شد كه   كمتر  از 20 درصد از خریداران مجموعه داران ایرانی هستند و در حراج دوم به 30 درصد برسد ، اما در حراج سوم   خریداران ایرانی حدود 60 تا 70 درصد آثار را خریدند.  به طور كل  حراج امسال حاوی   اخبار  خوشی  بود  و هنرمندان ایرانی  حادثه آفریدند .  

دلیل  سیر تصاعدی  قیمت آثار ایرانی در طی سه دوره برپایی حراج کریستی چیست؟
این به خاطر تلاش هایی است که برای معرفی هنر ایران در سال های گذشته انجام شده، در زمان ریاست جمهوری سید محمد خاتمی، دستگاه دیپلماسی کشور در جهت بهبود روابط خارجی ایران قدم زیادی برداشت و از طرف دیگر نمایشگاه های متعددی از هنرمندان ایرانی در خارج از کشور برپا شد که به افزایش تقاضای جهانی برای خرید آثار جهانی انجامید، در عین حال کشورهای منطقه خلیج فارس و خصوصا حاشیه جنوبی آن از رونقی اقتصادی برخوردار شدند که اینامر  میل فزاینده  آنها  را برای خرید آثار هنری  موجب شده . دلایل دیگری هم برای موفقیت بازار هنری ایران در خارج و جود دارد که یکی از   آنها اقدام موسسه کریستی برای برگزاری حراج و ایجاد فرصتی برای رقابت تنگاتنگ خریداران آثار ایرانی است. رونقی نسبی که طی چند سال اخیر در منطقه به وجود آمده به پشتوانه همین بازار است، در حالی که بازار هنر در اروپا در طی سال های اخیر تغییر چندانی نکرده و راکد بوده است. به طور کلی بازار هنر طی چند سال اخیر رشد خاصی داشته است. این از رشد کلی اقتصاد در سطح جهانی ناشی می شود که بر بازار هنر هم تاثیر گذاشته است.

چند سال پیش گفته می شد که موسسه کریستی خانه حراج خود را در تهران دایر می کند و صحبت هایی هم دراین باره شد، اما نهایتا دیدیم که دبی گوی رقابت را از ما ربود. چرا تهران نتوانست شعبه خاورمیانه برای حراج کریستی باشد؟
خب،  باید گفت زمانی حراج به وجود می آید که متقاضیان متعددی برای خرید و فروش یک اثر هنری وجود داشته باشد و طبیعتا اثر هنری به کسی که بالاترین قیمت را پیشنهاد داد، فروخته می شود. ما در ایران داریم به این وضعیت نزدیک می شویم ،ولی هنوز نرسیده ایم. در وضعیت فعلی همین فرمول های رایج مناسب است؛ یعنی فروش از طریق گالری ها یا اجتماع گالری ها تحت لوای چیزی شبیه اکسپو مثل فروش گروه هفت نگاه در فرهنگسرای نیاوران. البته در زمان تصدی عطاء الله مهاجرانی بر وزارت ارشاد صحبت هایی برای آوردن کریستی به ایران شد، ولی عدم آمادگی بازار ایران مانع این امر شد. ما حدود 6 سال پیش رییس کریستی و مدیران ارشد آن را به ایران دعوت کردیم. مهاجرانی خیلی حامی این فکر بود و حتی رییس کریستی دیداری با او داشت، او هم استقبال کرد و گفت آمادگی دارد کریستی به ایران بیاید. مسوولان کریستی ابراز علاقه کردند و بعد از آن چند سفر مطالعاتی انجام پذیرفت که نهایتا منجر شد به برپایی نمایشگاهی از آثار هنرمندان معاصر ایران در لندن در سال 2002 .  این نمایشگاه در حقیقت زمینه ای بود برای معرفی آثار ایرانی به خریداران و مجموعه داران هنری و تصور می شد این همکاری به آمدن کریستی به  ایران  انجامد، اما فعال شدن کریستی در تهران، فقط به وزارت ارشاد و موزه هنرهای معاصر تهران بستگی نداشت، فاکتورهای دیگری هم لازم بود ؛از جمله فراهم شدن شرایط آسان برای خریداران آثار هنری  برای آمدن به ایران. نبود سیستم بانکداری الکترونیکی در ایران هم مزید بر علت بود، چون هم اکنون بسیاری از خریداران آثار هنری برای خرید این اثار از سیستم E-CARD استفاده می کنند، ولی این سیستم در ایران محدود و ناقص است. همچنین برای حمل آثار به ایران تدابیر امنیتی خاصی وجود ندارد و یک بوروکراسی نگران کننده به چشم می خورد. شرایط سیاسی ایران هم اطمینان بخش نبود تا تهران مرکز کریستی در خاورمیانه باشد؛ در حالی که این موانع در دبی وجود نداشت و این شهر توانست به راحتی به شعبه مهم کریستی در آسیا تبدیل شود.

با شروع به کار حراج کریستی در دبی، این انتقاد مطرح شده که این حراج قیمت آثار هنری را در تهران بالا  می برد ، منتقدان معتقدند توان خرید   آثار هنری  در تهران پایین است  ...
باید بگویم تقریبا در تمام دنیا چنین روندی حاکم است. متاسفانه قیمت آثاری هنری در ایران، به طرز ناعادلانه ای پایین است. سال های سال است که آفرینش های هنری هنرمندان ما به قیمت بسیاری نازلی در قیاس با سایر  فرآورده ها و محصولات داخلی عرضه می شود و ما اندک اندک به سمت قیمت عادلانه حرکت می کنیم. در آمریکا قیمت اثری از یک هنرمند شاخص ده برابر قیمت گران ترین خانه نیویورک است. در انگلستان قیمت آثار فرانسیس بیکن شاید بالاتر از قیمت گران ترین خانه لندن باشد!این که یک خانواده متوسط تهرانی اثر یک هنرمند شاخص را بخرد غریب نیست. در هیچ کجای دنیا یک خانواده متوسط نمی تواند شاهکاری هنری را بخرد. آثار هنری در دنیا گران هستند و ما باید تلاش کنیم که اثار هنرمندان ملی مان به طرف قیمت عادلانه خود حرکت کنند.

معمولا چه معیارهایی برای پذیرفته شدن یک اثر در حراج کریستی وجود دارد؟ آیا آثار هنرمندان باید از صافی خاصی عبور کند؟
کریستی از پذیرش هر اثری برای شرکت دادن در حراج خود استقبال می کند، چون موسسه ای آزاد است که در طی بیش از دو قرن به مبادلات هنری مشغول بوده  . خرید و فروش در این حراج، شرط قبلی و کانالی انحصاری ندارد، هر چند کارشناسان کریستی معیارهایی برای خود دارند که طبق آن تشخیص می دهند آیا یک اثر در حراج موفق می شود یا نه. مهم ترین معیار تشخیص ، نام هنرمند و اعتبار او در بازار بین المللی هنر است. کیفیت اثر از نظر هنری هم معیار مهمی است و در کنار آن تناسب اثر از نظر قیمت با حراج به عنوان معیاری دیگر مد نظر گرفته می شود. اما یکی دیگر از معیار های مهم، قدمت اثر است، اثر هر قدر قدیمی تر باشد دارای ارزش بیشتری است. این را هم باید گفت که هر قدر یک اثر خاص در نمایشگاه های مهم شرکت کرده باشد و در مطبوعات و رسانه های نقدهایی درباره آن نوشته شده باشد، موفقیت آن در حراج بالاتر می رود.

در سال های گذشته آثار هنرمندا ن عرب، هندی و  چینی در مقایسه با آثار هنرمندان ایران با قیمت های بالاتری چکش می خورد.با فروش استثنایی آثار  هنرمندان ایران  در حراج امسال  فكر می كنید این رقابت به كجا ختم می شود ؟

حراج امسال به طور ویژه برای فروش آثار هنرمندان ایرانی و عرب برپا شد.  قیمت آثار هنرمندان ایران در مقایسه با آثار عرب ها تفاوت چشمگیری  داشت و  به جز  یک مورد آن هم اثری   از احمد مصطفی ( هنرمند مصری )كه    650هزار دلار  چكش خورد  ،  باقی آثار ایرانی پیروز میدان كریستی بو د .   به طور کلی   قیمت آثار هنرمندان ایرانی در این حراج بالاتر از دیگر كشورها بود  . امسال چهار پنج هنرمند گران قیمت در میان هنرمندان ایرانی دیده می شد، در حالی که تعداد هنرمندان گران قیمت عرب ها به دو سه هنرمند نمی رسید. هندی ها در حراج امسال حضور نداشتند، در عوض  آثارشان در دو حراج پیشین به فروش رفت. هم اکنون هندی ها و چینی ها گران ترین آثار حراج کریستی را در اختیار دارند. اخیرا اثری از یک هنرمند چینی به مبلغ سه میلیون دلار به فروش رسید! این حراج در هنگ کنگ انجام شد. همین طور آثار هنرمندان هندی به راحتی از مبلغ یک میلیون دلار بالاتر می رود. به هر حال تقاضای جهانی بیشتری برای آثار این هنرمندان هست و تلاش های وسیع تری برای معرفی جهانی آثار آنها صورت گرفته  . البته کیفیت آثار هنرمندان چینی و هندی هم بالاست، هنرمندان چینی هم اکنون یکی از جریان های شاخص هنری دنیا را به وجود آورده اند و توجه فزاینده ای به هنر معاصر چین در سطح جهانی وجود دارد. چین موفقیت های خوبی داشته که باید به آن اعتراف کرد.  اگر ایران  راهی را كه  كشورهای هند و چین رفته  اند بپیماید  ، توان رقابت با آنها را پیدا خواهد كرد ...



نوع مطلب : اطلاع رسانی 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر